Bugun...


Ahmet ÖZAL

facebook-paylas
IMF İLE BİR GARİP İLİŞKİ
Tarih: 07-08-2019 12:16:00 Güncelleme: 17-08-2019 22:11:00


30 temmuz 2019 tarihinde yazdığım ‘’ Dolarizasyon, enflasyon ve faiz ‘’ başlıklı makalede, Dolarizasyon, halkın değer biriktirme aracı olarak yabancı parayı (döviz) tercih etme eğilimidir, olarak tarif etmiştik.Dolarizasyon, enflasyon, döviz kurundaki belirsizlik, hedefi belirgin olmayan ekonomi politikaları dış politika belirsizlikleri ile beraber iç siyasetteki olumsuz gelişmeler başlıca sebepleridir.Peki, hangi dönemlerde dolarizasyon olgusunu yoğun olarak yaşadık ?

 

Yukardaki tablo’da  görüldüğü gibi 2001, 2002 döneminde toplam mevduatların  % 62’si civarında para döviz hesaplarında oluşmuş. Yani 2001 krizinin en yoğunlaştığı dönem.2001’de üçlü koalisyon döneminde art arda anlaşmalarla IMF’li hayat yeniden başlamıştır.2000 yılı Kasım ve 2001 Şubat krizinden sonra 2002’de yeniden IMF ile anlaşan Türkiye, 2005’te de kesintisiz anlaşmalar sürecini devam ettirmiştir.

 

IMF ile Stand-by, ya da benzeri bir anlaşmayı tamamlayan ülke, anlaşmanın bitmesinin ardından, 4. Madde çerçevesinde IMF’yi çağırması ya da Program Sonrası İzleme’ye girmesi gerekiyor.IMF, bu sistemde hazırladığı raporlarda daha katı eleştirilerde bulunabiliyor. Çünkü böyle bir modelde, IMF, daha önceden borç verdiği parayı garanti altına almayı da amaçlıyor.Bunu daha çok, stand-by düzenlemesini tamamlayan ülkeler uyguluyorlar.

 

Türkiye 14 Mayıs 2013 tarihinde IMF’ye olan borcun son taksitini ödemiştir ve IMF’yle

borç ilişkilerini sona erdirmiştir.

 

Yukardaki grafik hayli ilginç, 2001 yılında, IMF ile standby anlaşması ile birlikte vatandaşların TL ‘ye güveni artıyor ve Dolar mevduatlarını düşürüyor. Türkiye’nin, IMF ilişkisi bittiği 2013’ten itibaren vatandaşlarımız yeniden döviz almaya başlar. Vatandaşın bilinçli davranışı söz konusu olamaz ama bu davranışın rasyonel bir açıklaması yok.Halk, IMF’ye nefret duyguları beslerken, siyasilerin ve hükümetlerin bilinçsiz ve hesapsızca idare sonucu ekonomik sıkıntılar yaşatmalarından aynı şekilde nefret duymaktadır.Geçtiğimiz Temmuz ayı döviz mevduatları toplam mevduatın % 55’ni geçtiğini biliyoruz. Çok yakın gelecekte, döviz mevduatlarının % 60 ların çok üstüne geçmesi mümkün gözüküyor.Döviz mevduatları resmi ve gayri resmi ( yastık altı ) yaklaşık 220 milyar dolardır. Çoğunlukla bu dövizlerin alış fiyatları 6 TL ile 6.5 TL arasında olmuştur. Dövizin üzerindeki baskı kaldırılmadan yani dolar gerçek fiyatına ulaşmadan ve halkın alım fiyatının üzerine çıkmadan vatandaş dövizlerini bozdurmaz.Merkez bankası faiz indirimi sonrası bankalar mevduat faizlerini % 17.75 , %19 ve % 20.75 gibi oranlar ile halktan mevduat bekliyor. Eylül ayında Merkez bankasının ikinci bir faiz indirimi sonrası, mevduat faizleri % 14 ile % 15.5 arasına ineceğini düşünüyorum.Enflasyon Temmuz ayı itibari ile % 16.7 ve iddia edilen tek haneli rakama düşmesi artık çok zor. Ekim sonrası baz etkisi avantajı ortadan kalkacak olduğuna göre, vatandaşın sıfır reel faiz veya negatif faizle TL mevduatı yapması beklenemez.

Siyah çizgi, döviz mevduatı dolar olarak, Mavi çizgi, Dolar/TL kur, Yeşil çizgi, Şirketlerin döviz mevduatı.2018’de yaşanan dövizin yükselmesi ile halkın yaşadığı şok sonrası, döviz fiyatı TL cinsinden düştükçe Halk aynı oranda Döviz’e hücum ettiğini görüyoruz.Doların baskı altında tutulması ile aşırı değerlenen Türk Lirası satılarak dolar alınmaya devam edecektir. Çünkü, TL’nin enflasyon sonucu değer kaybedeceğini, ekonomiyi idare edenlerden daha iyi bilen vatandaş döviz almaya devam edecektir.Son bir not, Kişi başına milli gelirimiz, 2013 yılında en yüksek seviye olan 12,500 dolara ulaşmıştır. Şu anda kişi başına milli gelirimiz 9,000 dolar seviyesine düşmüştür.

 

11. Kalkınma planımızda, hedefimiz yine 12,480 dolar. Yani 6 senede ulaştığımız hedefe 4 sene sonra ulaşmaya çalışıyoruz. 2013 ten 2023, kayıp 10 kocaman yıldır.

 



Bu yazı 678 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

HABER ARA
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Sivasspor 18 12 2 4 37 17 40 +20
2 İstanbul Başakşehir 18 10 2 6 36 18 36 +18
3 Trabzonspor 18 10 3 5 41 19 35 +22
4 Fenerbahçe 18 10 4 4 36 21 34 +15
5 Alanyaspor 18 9 4 5 36 17 32 +19
6 Galatasaray 18 8 4 6 25 16 30 +9
7 Beşiktaş 18 9 6 3 28 24 30 +4
8 Göztepe 18 7 6 5 22 20 26 +2
9 Yeni Malatyaspor 18 6 6 6 33 26 24 +7
10 Gaziantep FK 18 6 6 6 26 30 24 -4
11 Çaykur Rizespor 18 7 9 2 19 27 23 -8
12 Denizlispor 18 6 8 4 20 25 22 -5
13 Gençlerbirliği 18 4 8 6 28 34 18 -6
14 Konyaspor 18 4 8 6 16 24 18 -8
15 Kasımpaşa 18 4 11 3 26 40 15 -14
16 Antalyaspor 18 3 10 5 15 36 14 -21
17 MKE Ankaragücü 18 2 10 6 15 35 12 -20
18 Kayserispor 18 2 12 4 17 47 10 -30
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 18 11 3 4 26 15 37 +11
2 BB Erzurumspor 18 9 5 4 21 15 31 +6
3 Bursaspor 18 10 5 3 27 23 30 +4
4 Keçiörengücü 18 7 4 7 15 11 28 +4
5 Akhisarspor 18 7 4 7 21 17 28 +4
6 Menemenspor 18 8 6 4 21 21 28 0
7 Ümraniyespor 18 8 6 4 29 26 28 +3
8 Adana Demirspor 18 7 5 6 29 18 27 +11
9 Altay 18 6 6 6 22 20 24 +2
10 Balıkesirspor 18 6 6 6 18 19 24 -1
11 Giresunspor 18 6 6 6 20 23 24 -3
12 Fatih Karagümrük 18 6 7 5 21 23 23 -2
13 İstanbulspor 18 4 6 8 27 27 20 0
14 Altınordu 18 4 7 7 17 22 19 -5
15 Osmanlıspor FK 18 5 9 4 20 26 16 -6
16 Adanaspor 18 2 9 7 18 28 13 -10
17 Boluspor 18 2 9 7 14 25 13 -11
18 Eskişehirspor 18 5 10 3 24 31 9 -7
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 19 14 1 4 44 7 46 +37
2 Manisa FK 19 14 1 4 53 18 46 +35
3 Hekimoğlu Trabzon 19 11 6 2 34 30 35 +4
4 Sancaktepe Bld 19 10 5 4 31 16 34 +15
5 İnegölspor 19 9 6 4 31 19 31 +12
6 Çorum FK 19 10 8 1 26 24 31 +2
7 Afjet Afyonspor 19 8 7 4 27 22 28 +5
8 Tarsus İdman Yurdu 19 9 9 1 28 27 28 +1
9 Sarıyer 19 7 6 6 23 21 27 +2
10 Zonguldak Kömürspor 19 6 6 7 24 24 25 0
11 Pendikspor 19 7 8 4 23 24 25 -1
12 Kırklarelispor 19 5 6 8 16 24 23 -8
13 Hacettepe Spor 19 7 10 2 22 34 23 -12
14 Amed Sportif 19 5 8 6 13 27 21 -14
15 1922 Konyaspor 19 6 11 2 23 31 20 -8
16 Başkent Akademi FK 19 5 11 3 24 28 18 -4
17 Gümüşhanespor 19 5 11 3 21 30 18 -9
18 Şanlıurfaspor 19 0 18 1 5 62 14 -57
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 19 11 3 5 35 20 38 +15
2 Artvin Hopaspor 19 10 2 7 31 12 37 +19
3 68 Aksaray Belediyespor 19 10 3 6 31 15 36 +16
4 24Erzincanspor 19 10 3 6 26 14 36 +12
5 Çatalcaspor 19 7 2 10 29 17 31 +12
6 Karaköprü Belediyespor 19 7 4 8 17 13 29 +4
7 Buca FK 19 8 6 5 24 25 29 -1
8 Düzcespor 19 7 6 6 15 15 27 0
9 Silivrispor 19 6 6 7 25 23 25 +2
10 Sultanbeyli Bld. 19 6 6 7 20 18 25 +2
11 Erzin Spor Kulübü 19 5 6 8 22 21 23 +1
12 Çankaya FK 19 6 8 5 20 24 23 -4
13 Şile Yıldızspor 19 5 7 7 14 15 22 -1
14 Yeni Orduspor 19 3 3 13 11 12 22 -1
15 Kızılcabölükspor 19 4 7 8 24 27 20 -3
16 Yomraspor 19 4 7 8 19 22 20 -3
17 Tokatspor 19 1 15 3 12 39 6 -27
18 Manisaspor 19 0 16 3 13 56 3 -43
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/01/2020 Gençlerbirliği vs Gaziantep FK
 25/01/2020 Kayserispor vs MKE Ankaragücü
 25/01/2020 Kasımpaşa vs Alanyaspor
 25/01/2020 Fenerbahçe vs İstanbul Başakşehir
 26/01/2020 Denizlispor vs Antalyaspor
 26/01/2020 Göztepe vs Beşiktaş
 26/01/2020 Konyaspor vs Galatasaray
 27/01/2020 Sivasspor vs Çaykur Rizespor
 27/01/2020 Yeni Malatyaspor vs Trabzonspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/01/2020 Akhisarspor vs Bursaspor
 25/01/2020 Giresunspor vs Ümraniyespor
 25/01/2020 Osmanlıspor FK vs Keçiörengücü
 25/01/2020 Altay vs İstanbulspor
 26/01/2020 BB Erzurumspor vs Balıkesirspor
 26/01/2020 Hatayspor vs Menemenspor
 26/01/2020 Eskişehirspor vs Adanaspor
 26/01/2020 Adana Demirspor vs Boluspor
 27/01/2020 Fatih Karagümrük vs Altınordu
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 26/01/2020 Kahramanmaraşspor vs Sivas Belediyespor
 26/01/2020 Bandırmaspor vs Kastamonuspor
 26/01/2020 Bodrumspor vs Etimesgut Belediyespor
 26/01/2020 Ergene Velimeşe vs Ankara Demirspor
 26/01/2020 Kardemir Karabükspor vs Van Spor
 26/01/2020 Kırşehir Belediyespor vs Bayburt Özel İdare Spor
 26/01/2020 Niğde Anadolu FK vs Eyüpspor
 26/01/2020 Tuzlaspor vs Elazığspor
 26/01/2020 Uşak Spor vs Sakaryaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/01/2020 Yomraspor vs Sultanbeyli Bld.
 25/01/2020 Manisaspor vs Serik Belediyespor
 25/01/2020 Şile Yıldızspor vs Buca FK
 26/01/2020 Artvin Hopaspor vs Düzcespor
 26/01/2020 24Erzincanspor vs Silivrispor
 26/01/2020 Çatalcaspor vs Yeni Orduspor
 26/01/2020 Erzin Spor vs Çankaya FK
 26/01/2020 Kızılcabölükspor vs Tokatspor
 26/01/2020 68 Aksaray Belediyespor vs Karaköprü Belediyespor
resmi ilanlar

Web sitemize nasıl ulaştınız?


SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI